Tak, ale warunkowo. Dziecko o wzroście poniżej 150 cm może podróżować na przednim siedzeniu wyłącznie w foteliku dobranym do jego wzrostu. Jeśli fotelik jest zamontowany tyłem do kierunku jazdy, przednia poduszka powietrzna pasażera musi być wyłączona - bez tego przewóz jest zabroniony. Dziecko o wzroście co najmniej 150 cm może jechać z przodu na samych pasach bezpieczeństwa.
Przepisy na to pozwalają, ale bezpieczeństwo to inna kwestia. Tylna kanapa pozostaje miejscem bezpieczniejszym i jeśli masz wybór, to właśnie tam powinno jechać dziecko.
Kiedy wolno, a kiedy nie wolno
Wolno, gdy dziecko poniżej 150 cm jedzie w foteliku odpowiednim do swojego wzrostu, a przy montażu tyłem do kierunku jazdy poduszka powietrzna pasażera jest wyłączona.
Wolno bez fotelika, gdy dziecko ma co najmniej 150 cm wzrostu. Wtedy wystarczają pasy bezpieczeństwa.
Nie wolno przewozić z przodu dziecka poniżej 150 cm bez fotelika. Brak miejsca na tylnej kanapie nie jest tu żadną podstawą - ustawa nie przewiduje takiego wyjątku. Odstępstwa od obowiązku fotelika owszem istnieją, ale dotyczą innych sytuacji i opisujemy je niżej.
Ten ostatni punkt bywa mylony z zupełnie innym przepisem. Ustawa dopuszcza przewożenie na tylnym siedzeniu trzeciego dziecka w wieku co najmniej 3 lat, przytrzymywanego pasami bezpieczeństwa, jeżeli dwoje dzieci jedzie już w fotelikach na tylnych siedzeniach i nie da się zainstalować trzeciego. W takim wariancie wszystkie dzieci muszą jechać z tyłu. Wyjątek dotyczy więc tylnej kanapy i nie przenosi nikogo na przednie siedzenie. Jeśli trójka dzieci nie mieści się z tyłu, dziecko przesadzone do przodu nadal potrzebuje fotelika, o ile nie ma 150 cm wzrostu.
Dlaczego poduszka powietrzna jest tu kluczowa
Poduszka rozwija się w kilkadziesiąt milisekund i osiąga przy tym prędkość rzędu kilkuset kilometrów na godzinę. Fotelik zamontowany tyłem do kierunku jazdy stoi tyłem oparcia dokładnie w miejscu, w którym poduszka się otwiera - uderzenie trafia więc w głowę dziecka z bardzo małej odległości. Dlatego prawo tego zabrania, a nie tylko odradza.
Jak wyłączyć poduszkę pasażera
W samochodach są trzy rozwiązania i warto sprawdzić, które masz, zanim kupisz fotelik z myślą o przednim siedzeniu:
- Wyłącznik na kluczyk - najczęściej w schowku po stronie pasażera albo na bocznej krawędzi kokpitu, dostępny po otwarciu drzwi. Przekręcasz kluczykiem w pozycję OFF.
- Ustawienie w menu komputera pokładowego - w nowszych autach, zwykle w sekcji ustawień bezpieczeństwa.
- Brak możliwości wyłączenia - w części samochodów poduszki pasażera nie da się dezaktywować. W takim aucie montaż fotelika tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu jest po prostu wykluczony.
Jak sprawdzić, że poduszka jest naprawdę wyłączona
Nie zakładaj, że przekręcenie wyłącznika wystarczyło. Po uruchomieniu silnika sprawdź kontrolkę PASSENGER AIRBAG OFF - zwykle na środku kokpitu, przy lusterku wewnętrznym albo na podsufitce. Musi świecić się w sposób ciągły. Jeśli nie zapala się wcale albo gaśnie po chwili, poduszka pozostaje aktywna i fotelika tyłem do kierunku jazdy montować nie wolno.
Instrukcja Twojego samochodu podaje dokładne położenie wyłącznika i kontrolki. To jedno miejsce, w którym warto do niej zajrzeć.
Fotelik przodem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu
Przy montażu przodem do kierunku jazdy prawo nie wymaga wyłączenia poduszki. Nie znaczy to jednak, że nie ma o czym myśleć.
Fotel pasażera odsuń maksymalnie do tyłu. Im większa odległość między dzieckiem a deską rozdzielczą, tym mniejsza energia, z jaką rozwijająca się poduszka może w nie uderzyć. Sprawdź też, czy oparcie fotela pasażera nie jest nadmiernie odchylone - zmienia to przebieg pasa i ustawienie fotelika.
Pamiętaj przy tym, że norma R129 wymaga przewożenia dziecka tyłem do kierunku jazdy co najmniej do 15. miesiąca życia, a specjaliści zalecają utrzymanie tego ustawienia znacznie dłużej - najlepiej do 105 cm wzrostu. Jeśli Twoje dziecko jest w tym przedziale, montaż przodem nie jest opcją tylko dlatego, że wygodniej byłoby posadzić je z przodu.
Które miejsce w samochodzie jest najbezpieczniejsze
Najbezpieczniejszy jest środek tylnej kanapy - jest najdalej od stref zderzenia przy uderzeniach bocznych. Warunek jest jednak istotny: to miejsce musi mieć trzypunktowy pas bezpieczeństwa, a przy foteliku na ISOFIX również zaczepy, których w środkowym miejscu często nie ma.
Jeśli środek nie jest odpowiednio wyposażony, wybierz miejsce za fotelem pasażera. Jest bezpieczne, a przy tym daje łatwiejszy dostęp do dziecka podczas postoju i pozwala wysadzać je od strony krawężnika. Temat rozwijamy w osobnym tekście: które miejsce w samochodzie jest najbezpieczniejsze.
Przepisy - co dokładnie mówi ustawa
Obowiązek wynika z art. 39 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Najważniejsze punkty:
Liczy się wzrost, nie wiek. Kryterium wieku zniesiono w 2015 roku. Dziecko poniżej 150 cm jeździ w foteliku niezależnie od tego, czy ma 4 lata, czy 13. Jedynym przepisem, który nadal operuje wiekiem, jest opisany niżej wyjątek dla trzeciego dziecka.
Obowiązek dotyczy także samochodów ciężarowych. Przepis obejmuje kategorie M1, N1, N2 i N3 - czyli osobowe, dostawcze i ciężarowe, wyposażone w pasy bezpieczeństwa lub urządzenia przytrzymujące.
Wyjątek 135–150 cm. Dziecko o wzroście co najmniej 135 cm może być przewożone na tylnym siedzeniu na samych pasach, ale tylko wtedy, gdy ze względu na jego masę i wzrost nie jest możliwe zapewnienie odpowiedniego urządzenia przytrzymującego. To nie jest swobodny wybór rodzica po przekroczeniu 135 cm, a wyjątek dla sytuacji, w której dopasowanego fotelika po prostu nie ma.
Wyjątek trzeciego dziecka. Opisany wyżej - dotyczy tylnego siedzenia, dziecka w wieku co najmniej 3 lat, w pojazdach kategorii M1 i N1.
Wyjątki podmiotowe. Obowiązek nie ma zastosowania przy przewozie taksówką, specjalistycznym środkiem transportu sanitarnego, pojazdem Policji, Straży Granicznej lub straży gminnej, a także w przypadku dziecka mającego zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do przewożenia w foteliku.
Jedna reguła bez wyjątków. Dziecka poniżej 3. roku życia nie wolno przewozić w pojeździe, który nie ma pasów bezpieczeństwa pozwalających zamontować fotelik. Tu ustawa nie dopuszcza odstępstw.
Mandaty
Oba naruszenia są karane mandatem: przewożenie dziecka poniżej 150 cm bez fotelika albo w urządzeniu niezgodnym z wymaganiami technicznymi, oraz przewożenie dziecka w foteliku zamontowanym tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu przy aktywnej poduszce powietrznej. Wysokość grzywny określa aktualny taryfikator mandatów.
Jaki fotelik wybrać, jeśli dziecko ma jeździć z przodu
Trzy rzeczy do sprawdzenia:
Kierunek montażu i poduszka. Jeśli dziecko jest w wieku wymagającym jazdy tyłem do kierunku jazdy, a Twojego auta nie da się pozbawić aktywnej poduszki pasażera - przednie siedzenie jest wykluczone i nie ma tu żadnego kompromisu.
Sposób mocowania. Sprawdź, czy przednie siedzenie w Twoim samochodzie ma zaczepy ISOFIX. Wiele aut ma je tylko z tyłu. Jak je znaleźć i co zrobić, gdy ich nie ma, opisujemy w tekście o tym, czym jest ISOFIX i jak sprawdzić, czy masz go w aucie. Jeśli z przodu zaczepów nie ma, potrzebujesz fotelika montowanego pasami bezpieczeństwa albo modelu uniwersalnego, obsługującego oba sposoby.
Zakres wzrostowy. Fotelik musi odpowiadać wzrostowi dziecka i normie R129. Pełną ofertę znajdziesz w fotelikach samochodowych, a modele do jazdy tyłem do kierunku jazdy w fotelikach RWF.
Na koniec rzecz, której żaden przepis nie rozstrzygnie za Ciebie. Prawo wyznacza granicę tego, co wolno, a nie tego, co najbezpieczniejsze. Jeśli masz wolne miejsce z tyłu, dziecko powinno jechać z tyłu - nawet gdy z przodu wszystko byłoby zgodne z ustawą.
FAQ
Czy można przewozić dziecko na przednim siedzeniu w foteliku?
Tak. Dziecko poniżej 150 cm może jechać z przodu w foteliku dobranym do wzrostu. Przy montażu tyłem do kierunku jazdy poduszka powietrzna pasażera musi być wyłączona.
Od jakiego wzrostu dziecko może jechać z przodu bez fotelika?
Od 150 cm. Wcześniej fotelik jest obowiązkowy niezależnie od wieku dziecka.
Czy dziecko może jechać z przodu, gdy z tyłu nie ma już miejsca?
Tylko w foteliku, o ile nie ma 150 cm wzrostu. Wyjątek dotyczący trójki dzieci pozwala na przewóz trzeciego dziecka bez fotelika na tylnym siedzeniu, nie na przednim.
Co, jeśli nie mogę wyłączyć poduszki powietrznej?
Wtedy nie wolno montować na przednim siedzeniu fotelika tyłem do kierunku jazdy. Dziecko musi jechać z tyłu.
Jak sprawdzić, że poduszka jest wyłączona?
Po uruchomieniu silnika kontrolka PASSENGER AIRBAG OFF musi świecić się w sposób ciągły. Jeśli nie świeci, poduszka jest aktywna.
Czy dziecko może jechać bez fotelika w taksówce?
Tak, obowiązek fotelika nie dotyczy przewozu taksówką. Nie znaczy to jednak, że jest to bezpieczne - jeśli możesz, zabierz własny fotelik.
Udostępnij