Poradnik Lionelo

Dowiedz się, kiedy zacząć rozszerzanie diety malucha, ile jedzenia i jakie produkty dawać na start. Przejdź do poradnika | lionelo

Metoda BLW ułatwia rozszerzanie diety malucha. Poznaj zasady BLW i sprawdź, jakie pokarmy będą dobre na start.

Najprostsza zasada: dziecko ubieramy o jedną warstwę więcej niż siebie, a po kilku minutach sprawdzamy kark, nie rączki. Ciepły i suchy kark znaczy, że jest dobrze, spocony, że warstw jest za dużo, chłodny, że za mało. Noworodek do około 3 miesiąca słabiej reguluje temperaturę ciała, więc u niego pilnujemy tej zasady ściśle. Starsze niemowlę, które już się rusza, często potrzebuje tyle samo warstw co dorosły. Poniżej znajdziesz konkretne zestawy do domu, do snu i na spacer, z tabelą dla temperatur od upału do mrozu. Ubieranie dziecka w domu Jaka temperatura w mieszkaniu jest odpowiednia dla niemowlaka? Optymalna temperatura w mieszkaniu dla noworodka i niemowlęcia to 20-22°C w dzień i 18-20°C w nocy. Nie warto przegrzewać pomieszczeń - zbyt wysoka temperatura zwiększa ryzyko odwodnienia, a nawet SIDS (zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej). Jak ubrać noworodka i niemowlaka w domu? Noworodka ubierasz w pajacyk lub body z długim rękawem i półśpiochy, a z wierzchu możesz przykryć cienkim bawełnianym kocykiem. Starsze niemowlę może nosić samo body z długim lub krótkim rękawem, w zależności od temperatury, plus cienkie spodenki, legginsy lub pajacyk. Jak sprawdzić, czy dziecku jest zimno lub gorąco? Dotknij karku lub górnej części plecków. To najlepsze miejsce, bo pokazuje temperaturę tułowia. Rączki i stópki niemowlaka są często chłodne nawet wtedy, gdy dziecku jest ciepło, bo krążenie w dłoniach i stopach dopiero dojrzewa. Zimne rączki same w sobie nie są więc sygnałem do dokładania warstw. Sygnały przegrzania to spocony kark, zaczerwienione policzki, wilgotne włoski i marudzenie bez wyraźnego powodu. Sygnały wychłodzenia to chłodny kark, blada lub sinawa skóra wokół ust i nietypowa senność. Przy każdym z nich reagujemy od razu: zdejmujemy lub dokładamy warstwę i sprawdzamy ponownie po kilku minutach. Jak ubrać dziecko do snu? Do snu najlepiej sprawdza się śpiworek dopasowany do pory roku i temperatury, zamiast luźnych syntetycznych kocyków i kołderek. Typowy strój do snu to body z długim rękawem, opcjonalnie ze spodenkami, i śpiworek. Dziecko nie powinno się pocić w trakcie snu - przegrzanie jest bardziej niebezpieczne niż lekkie wychłodzenie. Ubieranie dziecka na spacer Na spacerze dziecko traci lub zatrzymuje ciepło inaczej niż w domu, dlatego ubiór zależy też od tego, czy jedzie w wózku, w nosidle, czy idzie na Twoich rękach. W wózku się nie rusza i szybciej marznie, więc potrzebuje więcej warstw niż w nosidle, gdzie dodatkowo ogrzewa je Twoje ciało, a na rękach masz po prostu kontrolę nad tym, jak długo jest wystawione na wiatr. Świeże powietrze dobrze wpływa na rozwój układu odpornościowego i sen dziecka, ale wymaga odpowiedniego przygotowania, zwłaszcza jeśli to pierwszy spacer z noworodkiem. Ile warstw ubrać dziecku na spacer? Zasada jednej warstwy więcej Zasada jest prosta: ubierz dziecko o jedną warstwę więcej niż siebie. Wyjątkiem jest wózek osłonięty folią przeciwdeszczową, pod którą robi się ciepło jak w cieplarni, więc wtedy zdejmujesz jedną warstwę. Drugi wyjątek to nosidło: dziecko przy Twoim ciele ogrzewa się Twoim ciepłem, więc potrzebuje mniej warstw niż w wózku. Trzeci wyjątek to dziecko, które już chodzi i intensywnie się rusza, bo w ruchu rozgrzewa się samo i szybciej się poci niż niemowlę leżące w wózku. W każdym z tych przypadków kluczowa jest kontrola karku po kilku minutach, nie sztywne trzymanie się zasady. Tabela: jak ubrać dziecko w zależności od temperatury Tabela to punkt wyjścia. Po kilku minutach na zewnątrz sprawdź kark i w razie potrzeby zdejmij albo dodaj warstwę. Temperatura Na rękach lub w nosidle W wózku Na co uważać powyżej 22°C body z krótkim rękawem lub rampers, czapka z daszkiem to samo, cienka pieluszka tetrowa zamiast kocyka przegrzanie, słońce, rozłożona budka 20-22°C body z krótkim rękawem, cienkie spodenki lub cienki pajacyk to samo plus cienki kocyk pod ręką cień i wiatr zmieniają odczucie o kilka stopni 18°C body z długim rękawem, cienki pajacyk lub bluza i spodnie, cienka czapka to samo plus cienki kocyk na nóżki najczęstsza temperatura „pomiędzy", łatwo przegrzać w słońcu 15°C body, pajacyk, cienka kurtka lub kombinezon przejściowy, czapka body, pajacyk, czapka, cienki śpiworek do wózka zamiast kurtki zdejmij warstwę po wejściu do sklepu 10-12°C body, pajacyk, kombinezon przejściowy, czapka, skarpety body, pajacyk, polarowy pajacyk, czapka, ocieplany śpiworek kark po 10 minutach, stópki zakryte 5-9°C body, pajacyk, kombinezon ocieplany, czapka, rękawiczki, skarpety body, pajacyk, polar, czapka, ocieplany śpiworek, kocyk pod ręką wiatr obniża odczucie o kilka stopni, budka zamknięta 0-4°C jak wyżej plus grubsza czapka zakrywająca uszy jak wyżej, śpiworek zimowy krótszy spacer, twarz odsłonięta poniżej 0°C body, pajacyk, polar, gruby kombinezon, kominiarka lub czapka z uszami, rękawiczki body, pajacyk, polar, czapka, zimowy śpiworek, kocyk na wierzch poniżej -10°C z noworodkiem zostajemy w domu, przy silnym wietrze wcześniej; ze starszym niemowlakiem spacer krótki Trzy najczęściej wyszukiwane temperatury rozpisujemy dokładniej poniżej. Jak ubrać dziecko na 18 stopni? 18 stopni to najtrudniejsza temperatura, bo w słońcu jest ciepło, a w cieniu i przy wietrze chłodno. Podstawa to body z długim rękawem i cienki pajacyk albo bluza ze spodniami, do tego cienka czapka. Do wózka dokładamy cienki kocyk na nóżki, który łatwo zdjąć, gdy wyjdzie słońce. Kurtka ani kombinezon nie są potrzebne, chyba że wieje. Jak ubrać dziecko na 15 stopni? Przy 15 stopniach dochodzi trzecia warstwa. Na rękach lub w nosidle: body, pajacyk i cienka kurtka albo kombinezon przejściowy, czapka. W wózku zamiast kurtki wygodniejszy jest cienki śpiworek do wózka, który rozpinasz po wejściu do pomieszczenia. Stópki zakryte skarpetkami lub śpiworkiem. Jak ubrać niemowlę na spacer w 10 stopni? 10 stopni to typowa temperatura październikowego poranka i pierwsza, przy której dziecko w wózku realnie marznie, jeśli jest ubrane jak do 15. Na rękach: body, pajacyk, kombinezon przejściowy, czapka, skarpety. W wózku: body, pajacyk, polarowy pajacyk, czapka i ocieplany śpiworek do wózka. Po 10 minutach sprawdź kark. Jeśli wieje, traktuj 10 stopni jak 5. Jak ubrać dziecko na jesienny spacer w wózku? Jesień to najbardziej zmienny sezon: rano 4 stopnie i mgła, w południe 14 i słońce, po południu deszcz. Dlatego jesienią nie ubieramy dziecka „na pogodę", tylko „na zmianę pogody", w warstwy, które da się zdjąć i dołożyć bez rozbierania malucha na ławce w parku. Śpiworek zamiast kombinezonu Do wózka wygodniejszy od grubego kombinezonu jest śpiworek do wózka. Dziecko jedzie w body, pajacyku i czapce, a śpiworek robi za kurtkę i kocyk jednocześnie. Gdy wchodzisz do sklepu albo przychodni, wystarczy go rozpiąć. Do 10 stopni wystarczy cienki, przejściowy śpiworek, poniżej sięgamy po ocieplany. Ważne, żeby miał otwory na pasy wózka, wtedy dziecko jest zapięte pod śpiworkiem, nie na nim. Jak wybrać śpiworek do gondoli i do spacerówki, piszemy w poradniku śpiworek do wózka - jaki wybrać. Czapka, stópki i dłonie Przez główkę dziecko traci najwięcej ciepła, więc czapka jest obowiązkowa poniżej 18 stopni, nawet gdy Tobie jest ciepło. Stópki i dłonie zakrywamy skarpetkami i rękawiczkami albo chowamy w śpiworku. Twarzy nie zasłaniamy. O własnych dłoniach też warto pomyśleć: mufka do wózka zakładana na rączkę pozwala prowadzić wózek bez rękawiczek, które i tak co chwilę trzeba zdejmować. Folia przeciwdeszczowa a przegrzanie Folia przeciwdeszczowa do wózka chroni przed deszczem i wiatrem, ale pod nią robi się ciepło i duszno. Jeśli zakładasz folię, ubierz dziecko o jedną warstwę lżej albo rozpnij śpiworek, a na dłuższym spacerze odchylaj folię co kilkanaście minut. Marudzenie i czerwone policzki pod folią to częściej sygnał przegrzania niż zimna. Jeśli dziecko regularnie płacze w wózku, sprawdź najpierw, czy nie jest mu za ciepło - więcej możliwych powodów opisujemy w poradniku dziecko nie chce jeździć w wózku. Jak przygotować wózek i cały spacer na chłodniejsze miesiące, od akcesoriów po trasę, opisujemy w naszym poradniku o jesiennych spacerach z dzieckiem. Zapamiętaj Ubieraj dziecko o jedną warstwę więcej niż siebie, z wyjątkiem wózka osłoniętego folią, nosidła i dziecka, które już chodzi. Sprawdzaj kark, nie rączki - to najlepszy sposób, żeby ocenić, czy dziecku jest ciepło. W domu utrzymuj 20-22°C w dzień i 18-20°C w nocy, bo przegrzanie jest groźniejsze niż lekkie wychłodzenie. Do wózka wybierz śpiworek zamiast kombinezonu, bo łatwiej go rozpiąć przy wejściu do ciepłego pomieszczenia. Przy mocnym wietrze lub deszczu potraktuj temperaturę jako kilka stopni niższą niż na termometrze.

Dowiedz się, jakie są zalety rowerków biegowych i czym się kierować, wybierając rowerek dla swojego dwulatka

Siadanie jest kamieniem milowym w rozwoju dziecka. Dowiedz się, kiedy maluch zaczyna siadać i opanowuje samodzielne siedzenie | lionelo

Dowiedz się jaki laktator wybrać i poznaj najlepsze produkty | lionelo

Dopajanie niemowląt jest często poruszanym tematem wśród rodziców. W tej kwestii krąży wiele mitów i sprzecznych informacji, dlatego warto wyjaśnić, kiedy dopajanie jest potrzebne, a kiedy wręcz może zaszkodzić. Podstawowym płynem dla niemowląt w pierwszym półroczu życia jest mleko mamy lub modyfikowane. W drugim półroczu życia, a konkretniej od momentu rozszerzania diety, należy proponować dziecku wodę - zarówno do posiłków, a także pomiędzy nimi. Czym dopajać niemowlę? Dla niemowląt zalecana jest woda źródlana (najlepiej z atestem Instytutu Matki i Dziecka lub Państwowego Zakładu Higieny PZH) lub naturalna woda mineralna niskozmineralizowana (zawartość składników mineralnych poniżej 500 mg/l), niskosodowa (<20 mg/l) oraz niskosiarczanowa (<20 mg/l). Informacje na temat rodzaju wody i zawartości składników mineralnych znajdują się na etykiecie. Wodę butelkowaną po otwarciu należy przechowywać w ciemnym oraz chłodnym miejscu i najlepiej spożyć ją w ciągu 24 godzin. Woda butelkowana jest bezpieczna do spożywania przez niemowlęta po 6. miesiącu życia. Natomiast w sytuacji konieczności podania wody młodszemu maluszkowi, każdą wodę powinno się przegotować i wystudzić (również wodę butelkowaną, ponieważ nigdy nie mamy pewności jak była przechowywana). Bardziej ekologicznym i ekonomicznym rozwiązaniem jest korzystanie z dzbanka filtrującego, jednak warto wiedzieć, że zawarte w nich filtry nie oczyszczają wody z zanieczyszczeń mikrobiologicznych. Dlatego należy taką wodę również przegotować i wystudzić przed podaniem dziecku. Należy pamiętać o regularnym myciu dzbanka i częstej wymiennie filtrów. Czego nie może pić niemowlę? Niemowlę to dziecko od urodzenia do końca pierwszego roku. W pierwszym półroczu życia głód oraz pragnienie w całości powinno zaspakajać mleko mamy lub mleko modyfikowane. Od momentu rozpoczęcia wprowadzania pokarmów stałych do diety dziecka należy podawać mu wodę, zarówno do posiłków oraz pomiędzy nimi. Jednak w okresie niemowlęcym mleko mamy lub modyfikowane nadal stanowi podstawę żywienia dziecka, a posiłki stałe są traktowane jako pokarmy uzupełniające. Z tego powodu nie należy proponować niemowlęciu do picia następujących płynów: mleko krowie - zgodnie z zaleceniami mleko krowie nie powinno być napojem w pierwszym roku życia, ani zamiennikiem mleka mamy lub modyfikowanego, ze względu na nieodpowiednią zawartość składników pokarmowych (zbyt niska zawartość żelaza i zbyt duża zawartość białka, sodu i niektórych minerałów). Mleko krowie może stanowić bazę do przygotowania owsianki czy kaszki, jednak nie powinno być napojem; mleko kozie lub owcze - ma nieodpowiednią zawartość składników pokarmowych dla organizmu niemowlęcia; napoje roślinne - nie pokrywają zapotrzebowania niemowlęcia na składniki odżywcze (takie jak białka czy tłuszcze). Nie mogą one być zamiennikiem mleka mamy czy modyfikowanego, jednak okazjonalnie mogą być bazą do przygotowania owsianki czy kaszki. Wyjątek stanowi napój ryżowy - nie powinien być podawany dzieciom do 5. roku życia, gdyż może być źródłem toksycznego arsenu; soki owocowe - zgodnie z zaleceniami niemowlęta nie powinny otrzymywać nawet świeżo wyciskanych soków owocowych do picia, ponieważ mogą powodować obniżenie zawartości białka, tłuszczów i żelaza, z jednoczesnym zwiększeniem spożycia węglowodanów prostych, co może powodować problemy trawienne, próchnicę i nadwagę. Lepszym wyborem będzie po prostu zaproponowanie dziecku owocu; herbata i napary ziołowe - herbaty (np. zielona, czarna) nie są zalecane ze względu na zawartość teiny, która jest substancją psychoaktywną, a w dodatku ogranicza wchłanianie żelaza. Należy również unikać herbaty z kopru włoskiego, ponieważ występuje w niej estragon, który jest uznawany za substancję rakotwórczą i neurotoksyczną. Jeżeli rodzic chce podać niemowlęciu, po 6 miesiącu, coś ciepłego do picia, ponownie najlepszym wyborem będzie ciepła woda. Z herbat najbezpieczniejszym wariantem dla niemowlęcia będzie rooiboos lub napary z suszu owocowego (nie mylić z granulowanymi herbatami owocowymi); woda mineralna o wysokiej zawartości minerałów - woda o wysokiej zawartości minerałów, szczególnie sodu i siarczanów, może przeciążać nerki niemowlęcia; napoje zawierające substancje słodzące (wody smakowe, mleka smakowe, napoje słodzone, napoje gazowane) - dodatek cukru, aromatów i konserwantów jest nieodpowiedni dla niemowląt i może być szkodliwy dla zdrowia dziecka, zwiększać ryzyko rozwoju próchnicy, otyłości i innych powikłań. Podsumowując, w pierwszym roku życia dziecka najbardziej odpowiednim napojem jest mleko mamy lub modyfikowane, a po wprowadzeniu pokarmów stałych - woda źródlana, niskozmineralizowana lub przegotowana. Jak dopajać niemowlę? Dopajanie niemowlęcia można przeprowadzić na różne sposoby, w zależności od wieku dziecka, rodzaju karmienia oraz jego potrzeb zdrowotnych. Jeżeli są wskazania ku temu by podać niemowlęciu dodatkowe płyny w pierwszym półroczu życia (poza mlekiem mamy lub mlekiem modyfikowanym) rodzic może użyć w tym celu łyżeczki, butelki ze smoczkiem (jeżeli dziecko jest karmione butelką) lub niedużego otwartego kubeczka. W szczególnych przypadkach, kiedy dziecko ma trudności ze ssaniem, jest chore, bądź odmawia przyjęcia płynu, pomocnym może okazać się dopajanie maluszka strzykawką. Od początku rozszerzania diety zaleca się proponowanie maluchowi wody w niedużym, lekkim, otwartym kubeczku. Podejmowanie prób picia wody z kubeczka ma na celu uczenie dziecka popijania płynu łyk po łyku, zamiast ssania oraz prawidłowy rozwój aparatu mowy. Na wyjścia z domu dobrze sprawdzi się bidon ze słomką. Niemowlęta karmione piersią (0-6 miesięcy) Zdrowe niemowlęta karmione piersią na żądanie, przez pierwsze 6 miesięcy, nie powinny być dopajane, ponieważ mleko mamy w zupełności pokrywa zapotrzebowanie maluszka na płyny i składniki odżywcze. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia należy dążyć do wyłącznego karmienia piersią do ukończenia przez malucha 6. miesiąca życia, a następnie kontynuować karmienie przy jednoczesnym wprowadzaniu pokarmów uzupełniających. Należy pamiętać, że niemowlę powinno być karmione na żądanie, a to oznacza, że w czasie upałów, infekcji, gorączki czy biegunki może ono znacznie częściej domagać się piersi i zazwyczaj pije z większą częstotliwością, ale krócej, aby właśnie zaspokoić swoje potrzeby na płyny. Wprowadzenie wody do picia dla niemowlęcia karmionego piersią przed etapem rozszerzania diety może mieć negatywne konsekwencje, takie jak: zmniejszone spożycie mleka kobiecego i w związku z tym zmniejszone dostarczenie kalorii i składników odżywczych, co może skutkować nawet niedożywieniem niemowlęcia; rzadsze domaganie się mleka mamy i mniejsze łaknienie; zmniejszenie produkcji mleka u mamy; wcześniejsze zakończenie karmienia piersią; ryzyko przewodnienia dziecka - podanie zbyt dużej ilości wody może zaburzyć równowagę elektrolitową organizmu. Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym (0-6 miesięcy) Mleko mamy jest najbardziej optymalnym sposobem żywienia niemowląt i małych dzieci, jednak jeżeli karminie mlekiem mamy jest niemożliwe, w pierwszym półroczu życia niemowlęcia należy podawać na żądanie mleko modyfikowane początkowe. W tym czasie nie ma potrzeby dopajania dziecka. Zgodnie z Zasadami żywienia zdrowych niemowląt z 2021 roku, opracowanych przez Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci znajduje się cytat: „Pokarm matki (lub mleko modyfikowane) dostarczają odpowiednia objętość płynu zdrowym niemowlętom do 6. miesiąca życia." Regularne dopajanie niemowlęcia karmionego mlekiem modyfikowanym w pierwszym półroczu życia może skutkować zmniejszonym apetytem dziecka na mleko modyfikowane, ograniczeniem spożywanej ilości, a nawet odmową jedzenia mleka. Niesie to za sobą ryzyko spożywania przez malucha zbyt małej ilości kalorii w stosunku do jego zapotrzebowania, co może być przyczyną niedoborów składników odżywczych, a także nieprawidłowym wzrostem i rozwojem dziecka. Aby zadbać o prawidłowe nawodnienie niemowlęcia karmionego mlekiem modyfikowanym, należy ściśle stosować się do wytycznych producenta odnośnie przygotowania mieszanki. Stosowanie większej ilości wody w stosunku do zalecanej receptury sprawi, że niemowlę nie otrzyma odpowiedniej ilości substancji odżywczych. Jeżeli maluch jest karmiony w sposób mieszany, to znaczy otrzymuje zarówno mleko mamy oraz mleko modyfikowane, to również uznaje się, że karmiąc dziecko na żądanie, mleko pokrywa jego zapotrzebowanie na płyny w pierwszym półroczu życia. Należy jednak pamiętać, że powyższe zalecenia są ogólne i dotyczą zdrowych dzieci. W niektórych sytuacjach lekarz może zalecić podawanie maluchowi innych płynów niż mleko przed rozpoczęciem etapu rozszerzania diety. Zawsze warto obserwować swoje dziecko w kierunku odwodnienia, zwłaszcza w czasie upałów, infekcji, gorączki, wymiotów czy biegunki. Niemowlęta 6-12 miesięcy, po wprowadzeniu pokarmów stałych Od początku rozszerzania diety należy podawać dziecku wodę, zarówno do posiłków, jak i w ciągu dnia. Proponowanie wody kształtuje w dziecku dobry nawyk wybierania właśnie wody w przyszłości jako głównego płynu. Dodatkowo podawanie wody po posiłku stałym, zmniejsza ryzyko pojawienia się zaparć u dziecka, które mogą doskwierać niemowlęciu, zwłaszcza na początku rozszerzania diety. Aby precyzyjnie obliczyć dobowe zapotrzebowanie dziecka na płyny, należy znać jego masę ciała. Następnie możemy je obliczyć według poniższego schematu: Na pierwsze 10 kg masy ciała - 100 ml/kg Na drugie 10 kg masy ciała - 50 ml/kg Na każdy kolejny kilogram masy ciała - 20 ml/kg Na przykład, dziecko o wadze 12 kg powinno przyjmować 10 x 100 ml + 2 x 50 ml = 1100 ml/dobę. Należy jednak pamiętać, że jest to ogólne zapotrzebowanie na płyny, więc pokrywa je mleko mamy lub modyfikowane, woda czy zupy. Jak wspomniałam wyżej, najbardziej korzystne dla rozwoju dziecka jest podawanie mu zupy krem czy wody w niedużym, lekkim kubeczku otwartym. Dopajanie niemowlęcia a rozszerzanie diety Podawanie dziecku wody jest częścią procesu rozszerzania diety i zgodnie z najnowszymi wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia jedynymi napojami podawanymi w drugim półroczu życia dziecka, w okresie rozszerzania diety, powinno być mleko (mamy lub modyfikowane) i woda. Rozszerzanie diety to pierwsze spotkanie niemowlęcia z pokarmami innymi, niż mleko mamy lub modyfikowane i jest to proces, podczas którego stopniowo wprowadzamy pokarmy stałe do jadłospisu dziecka. Tutaj dowiesz się kiedy i jak rozpocząć rozszerzanie diety niemowlaka. Podsumowanie Dopajanie niemowląt to temat, który budzi wiele emocji i wątpliwości w rodzicach. Co do zasady niemowlęta karmione na żądanie do 6. miesiąca życia nie potrzebują podawania dodatkowych płynów, ponieważ mleko mamy bądź modyfikowane, w pełni pokrywa ich potrzeby odżywcze oraz nawodnieniowe. Od momentu rozpoczęcia rozszerzania diety należy wprowadzić dziecku wodę do picia, zarówno do posiłków, jak i pomiędzy nimi. Zawsze warto pamiętać, że najważniejszym źródłem wiedzy i wsparcia w kwestii dopajania powinien być specjalista - lekarz lub położna, którzy na podstawie indywidualnych potrzeb maluszka pomogą podjąć najwłaściwszą decyzję.

Dowiedz się jak urządzić przyjemny kącik dla niemowlaka w sypialni. Sprawdź nasze inspiracje| lionelo

Dowiedz się kiedy dziecko zaczyna chodzić i bądź przygotowany na ten ważny moment! | lionelo

Jak przygotować się na pierwszy spacer i jak chronić maluszka przed słońcem i deszczem? Przejdź do poradnika i przygotuj się na pierwszy spacer z noworodkiem!